Premiazko eta Premiazkoak ez diren Osasun Garraioaren pleguak errekurritu ditugu, ia 1.400 milioi euroko balioa dutenak, araudia ez betetzeagatik. Gure errekurtsoan frogatu dugu kudeaketa zuzena pribatua baino eraginkorragoa dela.
« Eusko Jaurlaritzak lizitazioa aurkeztu du azterlanik, daturik eta analisi ekonomikorik gabe »
Lizitazio hauek errekurritu ditugu, uste dugulako legeak tamaina honetako erabaki bat behar bezala justifikatzea eskatzen duela, eta kasu honetan justifikazio hori, besterik gabe, ez dagoelako.
Funtsezko zerbitzu publiko bat pribatizatu edo kanpora atera aurretik, Administrazioak bi gauza frogatu behar ditu: batetik, ezin duela zerbitzua bere baliabideekin eman; eta bestetik, enpresa pribatuak kontratatzea dela herritarrentzat aukerarik eraginkorrena eta ekonomikoki onuragarriena. Gure ustez, bi baldintza horietako bat ere ez da egiaztatu.
Ez da frogatu kanpo-kontratazioa beharrezkoa denik
Espedienteak osasun-sistemak zerbitzua emateko baliabide nahikorik ez duela baieztatzera mugatzen da. Baina zerbait baieztatzea ez da hori frogatzea.
Ez da azaltzen Osakidetzak gaur egun zenbat baliabide propio dituen, zeintzuk diren nahikoak ez, ezta zer premia zehatz ezin dituen bete ere. Era berean, ez da aztertzen baliabide propio horiek indartzeak zenbat kostatuko lukeen, ezta kostu hori kudeaketa pribatuari eustearen kostuarekin alderatzen ere.
800 milioi euro inguruko diru publikoaren erabilera konprometitzen duen erabaki bat ezin da oinarritu esaldi huts batean, azterlanik, daturik eta analisi ekonomikorik gabe.
Zerbitzua dagoeneko sare publiko gisa funtzionatzen du
Askotan kontratu hau anbulantziak kontratatzea besterik ez balitz bezala aurkezten da, baina errealitatea oso bestelakoa da.
Premiazko osasun-garraioa Osakidetzak erabat zuzentzen duen sare publiko baten parte da. Deiak Larrialdiak Koordinatzeko Zentroan jasotzen dira; bertan egoera bakoitza baloratzen da, zer baliabide aktibatu behar den erabakitzen da, anbulantziak mobilizatzen dira, jarduera osoa koordinatzen da eta pazientea zein ospitaletara eraman behar den zehazten da.
Enpresa pribatuen anbulantziek baliabide propioek erabiltzen dituzten jarraibide, protokolo eta koordinazio-sistema berak jarraitzen dituzte. Izan ere, pleguek eurek ezartzen dute herritarrek ezin dutela bereizi anbulantzia bat enpresa pribatu batena ala Osakidetzarena den.
Horregatik ulertzen dugu bi ereduen arteko benetako alde bakarra dela nor den ibilgailuen jabea eta nork ordaintzen dituen langileen soldatak. Zerbitzuaren antolakuntza, plangintza eta zuzendaritza publikoak dira dagoeneko.

Administrazioak dagoeneko egiten dituen eginkizunak ordaintzen ari gara
Kontratuak aurrekontuaren zati bat bideratzen du enpresa esleipendunen gastu orokorrak, egitura eta industria-irabaziak estaltzera.
Hala ere, kostu hori justifikatzen duten eginkizunetako asko Emergentziak-Osakidetzak egiten ditu egunero: baliabideak koordinatzen ditu, zerbitzua antolatzen du, anbulantziak mobilizatzen ditu eta jarduera operatibo osoa zuzentzen du.
ESK-n uste dugu ez duela zentzurik Administrazioak berak dagoeneko egiten dituen eginkizunak bi aldiz ordaintzea. Gainkostu hori desagertu egingo litzateke kudeaketa zuzena ezarriz.
Inork ez du alderatu zenbat kostatzen den eredu bakoitza
Bereziki larria iruditzen zaigu ez egotea Osakidetzak zerbitzua zuzenean emateak zenbat kostatuko litzatekeen eta kanpo-kontratazio ereduari eusteak zenbat kostatzen duen alderatzen duen azterlanik.
Ehunka milioi euro gastatu aurretik, alderaketa hori egitea nahitaezkoa izan beharko litzateke.
Horregatik, hain zuzen ere, geure txosten periziala egin dugu, eta haren ondorioa da kudeaketa zuzena posible ez ezik, ekonomikoki ere eraginkorragoa dela.

« Bereziki larria da Osakidetzak zerbitzu hau zuzenean emateak zenbat kostatuko litzatekeen aztertzen duen azterlanik ez egotea »
Zazpi urteko kontratua azalpenik gabe
Pleguek lau urteko hasierako iraupena aurreikusten dute, eta beste hiru urtez luzatzeko aukera ematen dute; guztira, zazpi urte.
Hala ere, espedienteak ez du iraupen hain luzea justifikatzen duen azalpenik ematen.
Gure ustez, beharra bera ere frogatu ez den eredu bati zazpi urtez eusteak eragotzi egiten du herritarrentzat alternatiba hoberik dagoen aldian-aldian aztertzea.
Diru publikoarekin erositako anbulantziek pribatu izaten jarraitzen dute
Kezka berezia sortzen digun beste alderdi bat anbulantzien flotarena da.
Ibilgailu berriak diru publikoarekin finantzatzen dira, baina kontratua amaitzean enpresa esleipendunen jabetzan jarraitzen dute.
Gainera, ibilgailu horiek geroago hurrengo kontratua lortzen duen enpresari saldu ahal zaizkio; horren ondorioz, sistema publikoak aktibo berberak hainbat aldiz ordain ditzake, inoiz haien jabe izan gabe.
Kudeaketa publikoa balitz, anbulantzia horiek Osakidetzaren ondarearen parte izango lirateke eta herritarren zerbitzura jarraituko lukete.
« Kudeaketa publikoa da interes orokorra hobekien babesten duen aukera »
Esperientziak erakutsi du eredu honek porrot egin duela
Gure jarrera ez da hipotesi batean oinarritzen, urteetan pilatutako esperientzian baizik.
Euskadiko kanpo-kontratatutako osasun-garraioak lehiaketa baliogabetuak, larrialdiko kontratuak, enpresa esleipendunen uko egiteak, soldaten ordainketan atzerapenak, Lan Ikuskaritzaren zehapen ugari, lan-arloko ez-betetzeak, anbulantzien erabilgarritasunarekin lotutako arazoak eta zerbitzuaren jarraitutasuna bermatzeko zailtasunak izan ditu.
Krisi horietako bakoitzak kostu ekonomikoa eragin die erakundeei, eta eragin zuzena izan du langileengan eta herritarrek jasotzen duten zerbitzuaren kalitatean.
Harrigarria bada ere, espedienteak ez du esperientzia horren inolako ebaluaziorik egiten, ezta arazo horiek zergatik gertatu diren edo nola saihestu litezkeen aztertzen ere.
Kudeaketa zuzena benetan aztertzea eskatzen dugu
ESK-n kudeaketa publikoa defendatzen dugu, uste dugulako interes orokorra hobekien babesten duen aukera dela.
Kasu honetan, gure ustez, Eusko Jaurlaritzak ez du frogatu kanpo-kontratazioa beharrezkoa, eraginkorragoa edo merkeagoa denik. Era berean, ez ditu bi ereduak alderatu ehunka milioi euroko diru publikoaren erabilera konprometitzen duen erabakia hartu aurretik.
Horregatik guztiagatik, Premiazko Osasun Garraioaren eta Premiazkoak ez diren Osasun Garraioaren pleguak errekurritu ditugu.
Oraindik garaiz gaudela uste dugu herritarrentzako funtsezko zerbitzu bat emateko modurik egokienari buruzko eztabaida serio bat irekitzeko. Gure iritziz, erantzuna kudeaketa publikoa indartzea da, Osakidetzaren baliabideak ahalik eta gehien aprobetxatzea eta euro bakoitza osasun-arreta hobetzeko erabiltzea, inoiz frogatu ez den kanpo-kontratazio eredu bati eutsi beharrean.










