Webgunea berritzen

Gure webgunea berritzen ari gara. Hurrengo asteetan amaituta izango dugu.

Immigrazioa ez da Baldintzarik Gabeko Oinarrizko Errentari buruzko eztabaiden gai nagusia. Hori azkar nabaritzen da, orain arte liburu eta aldizkari espezializatuetan argitaratutako ekarpenen izenburuen errepasoa eginez.


 

Itzulketa automatikoa

Hala ere, ustekabeko lotura dago BBBren eta immigrazioaren artean, zehazki prestazioaren eremu subjektiboa mugatuz, eta horrek bete-betean eragiten dio prestazioaren funtsezko hiru ezaugarrietako bati: unibertsaltasunari.

Hasteko, BGOE unibertsaltzat jotzen da, gizarte osoari zuzentzen zaiolako, pertsona edo gizarte-kolektibo guztiak barne, haien diru-sarrerak edo ondarea edozein izanda ere. Izaera ez selektibo horrek argi eta garbi bereizten ditu BGOE eta gutxieneko errenta baldintzatuak, hala nola Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta (Euskal Autonomia Erkidegoan) edo Gutxieneko Bizi Diru-sarrera (Espainiako Estatuan).

Hala ere, gutxieneko errenta baldintzatuen kasuan eta BBE baten kasuan ezin da saihestu inklusio/bazterketa irizpideak aplikatzea, hartzaileek erreferentziako lurraldearekin duten loturan oinarrituta. Zalantzarik gabe, egokiena BBBk eremu geopolitiko zabala hartzea litzateke – Adibidez, Europar Batasunekoa –, baina orain arte egin diren proposamen guztiak lurralde txikiagoetara mugatzen dira, hala nola herrialde edo eskualdeetara.

Guy Standing ekonomialari eta RBIren defendatzaile sutsuak honako hau dio prestazioaren "unibertsaltasunari" buruz:

"Mundu ideal batean, gustatuko litzaiguke pertsona bakoitzak oinarrizko segurtasuna izatea diru-sarreretan. Baina hemen "unibertsala" k esan nahi du oinarrizko errenta bat erkidego, probintzia edo herrialde jakin bateko ohiko egoiliar bakoitzari ordainduko litzaiokeela. Oinarrizko errenta, hertsiki esanda, ez litzateke "herritarren diru-sarrera" izango, batzuetan izendatzen den bezala, egoiliar ez diren herritarrek ez bailituzkete errenta hori jasotzeko baldintzak beteko. Alderantziz, etorkinei legezko egoiliarrak izatea eska dakieke epe jakin baterako (edo, atzerritarren kasuan, bizileku iraunkor estatusa lortu izana), oinarrizko errenta jasotzeko baldintzak bete baino lehen. Hori arazo politiko bat da, eta demokratikoki konpondu behar da. "(1)

Standingen ustez, "Ohiko bizilekuaren" irizpidea funtsezkoa da BBBn sartzeko, eta horrek nolabait esan nahi du "herritartasun" kontzeptua birdefinitu behar dela. Hala ere, "Nazionalitatearen" irizpideak garrantzitsua izaten jarraitzen du berarentzat. Hori ondorioztatzen da egileak iradokitzen duen egitatetik, BBBrako eskubidearen ondorioetarako, tratu-desberdintasunak onar daitezela pertsona "nazionalen" eta "atzerritarren" artean, eta, azken horien artean, legezko bizilekua dutenen eta "egoera irregularrean" daudenen artean. Horrekin bat, Standingek "ohiko bizilekuaren" interpretazioa alderdi politikoen esku uztea proposatu du. Horrela, BBB, zati batean behintzat, legebiltzar-gehiengoek taxutzeko moduko eskubidea da.

Europako migrazio-politiken kezka nagusietako bat "Turismo sozialaren" beldurra da. Beldur horrek Europar Batasuneko herritar-estatutua bera ere "kutsatu" du. Argi eta garbi esaten du hori Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2004ko apirilaren 29ko 2004/38/EE Zuzentarauak, Batasuneko herritarrek eta haien familiakoek estatu kideen lurraldean askatasunez zirkulatzeko eta bizitzeko duten eskubideari buruzkoak , 7. artikuluan:
  1.  

    Batasuneko herritar orok du beste estatu kide bateko lurraldean bizitzeko eskubidea, 3 hilabete baino gehiagorako, baldin eta:

    A) Harrerako estatu kidean besteren edo norberaren konturako langilea bada, edo

    B) Harreran bizi den bitartean harrerako estatu kidearen gizarte-laguntzarako zama ez bihurtzeko nahikoa baliabide badu beretzat eta bere familiako kideentzat, bai eta harrerako estatu kideko arrisku guztiak estaliko dituen gaixotasun-aseguru bat ere, [...]

    Alde horretatik, Europako araudiak bat egiten du "Vox populi" delakoarekin. Horren arabera, atzerritar migratzaileek – Beren jatorrizko herrialdeetako gutxiengo aberatsenetakoak direnek izan ezik – Funtsezko bi helburu dituzte: bertako herritarrei lanpostuak kentzea eta/edo harrerako herrialdeko gizarte-prestazioen sistema aurreratuenaz baliatzea.

    Hala, ez da harritzekoa BBIri migrazio-eremuan "dei-efektua" egoztea.

    Standingek ikuspegi pragmatiko edo taktiko batetik erantzuten dio gai horri. Bere kezka, batez ere, RBIren ezarpena "salbatzea" da, gizartearen eta politikaren gaitzespen posible baten aurrean. Nahiz eta berak ez duen muga zehatzik ezartzen, argi dago "onargarritzat" jotzen duela BBB iraupen luzeko egoiliar (legezko) estatusera baldintzatzea. Irizpide hori Espainiako (eta Euskadiko) egoerari aplikatuz gero, horrek esan nahiko luke atzerritar batek gutxienez 5 urteko legezko bizilekua bete baino lehen eskuratuko lukeela BBB jasotzeko eskubidea. Epe hori erraz luza liteke 8 urtera, kontuan hartuta "errotze soziala" deritzonaren bidetik paperak lortzeko – Gaur egun erkidegokoak ez diren etorkin gehienentzako sarbidea – 3 urte igaro behar direla administrazio-egoera irregularrean.

    Zalantzarik gabe, Standing jakitun da bere posizioak sor dezakeen arazo sozial eta etikoaz:

    "Gizarte-laguntza hondarrekoa behar izanez gero, baldintzak betetzen ez dituzten migratzaileentzat eskuragarri egon beharko luke." (2).

    Hala ere, proposatutako konponbideak "komenigarria" dirudien arren, harrigarria da horrekin berriro sartzen direla babes sozial "baldintzatuaren" eta "fokalizatuaren" gaitz guztiak, hain zuzen ere BBB bat ezartzearekin saihestu nahi zena. Zalantzarik gabe, nahiko egoera "eskizofrenikoa" sortuko litzateke, kontraesankorra ez esatearren.

    Abiapuntutzat hartzen bada pobrezia-egoerak eta gizarte-bazterkeria onartezinak direla – Egoera horiek pairatzen dituztenen "estatusa" alde batera utzita –, ez dirudi "koherentea" denik BBBrako eskubidearen aitorpena atzeratzea pertsona batek erreferentziako lurraldean "turista" izateari utzi dion unetik harago.

    Azpimarratu behar da etorkinen "integrazio-prozesua" ez doala zentzu bakar batean, baizik eta bi norabidekoa dela (edo izan behar duela), eta, hain zuzen ere, EIBren bertute handienetako bat inklusio-gaitasuna dela.

    Eta zer esan BGOE baten ustezko "dei-efektuaz"?

 

Gaur egungo migrazio-fluxuak harrera-herrialdeko babes-sistemaren sendotasunaren mende daudela dioen tesia nahikoa agerikoa da; are gutxiago, hor lan ordaindua aurkitzeko aukeren mende (beste faktore askoren pisu erlatiboa baloratu gabe, hala nola hurbiltasun kulturala, hizkuntza, lotura historikoa, nazioz gaindiko sareen aurre-existentzia eta abar).

Ezer gutxi dago ondorioztatzeko hori nabarmen aldatuko litzatekeela lurralde jakin batean BBB bat ezarriz gero.

Bestalde, arrazoi sendoak daude ustezko "dei efektu" baten inguruko edozein diskurtsoan dauden aurreiritziak "desmuntatzeko".

Lehenik eta behin, migratzeko eskubide unibertsala dagoela defendatu behar da. Gaur egun, estatu bakoitzaren subiranotasunaren mendeko eskubidetzat hartzen da immigrazioa. Subiranotasunaren kontzeptua berrikusi beharko litzateke, bateragarria izan dadin edozein gizakiri dagokion eskubide bat egikaritzearekin, gizaki izate hutsagatik: gure planetako edozein lekutan duen bizilekua aukeratzea, gizateriaren ondare komuna baita.

Bigarrenik, giza duintasunaren aurkako atentatutzat jo behar dugu pertsona baten presentzia estatuarentzat balizko "zama" gisa ikustea, eta sistematikoki "kalkulu" bat egitea, hura onargarria den zehazteko. Kalkulu horrek, gainera, hipokrisiaren dosi oso handia du, immigrazioa beti izan baita eskulan merkearen erabileraren (eta abusuaren) sinonimoa, batez ere eraikuntzan, nekazaritza-industrian, ostalaritzan edo etxeko enpleguan. Bestalde, ez dago gogoratzerik (neo-) mendebaldeko kolonialismoak immigrante asko datozen herrialdeetan duen eragin harraparia.

Hirugarrenik, migrazioak prozesu "natural" gisa ikusi behar ditugu, gizarteak "bizirik" mantentzen laguntzen dutenak. Jakina, migrazioaren kudeaketa ez da erraza, eta ez dago arriskurik gabe. Hala ere, "Geldialdia" saihestu nahi badugu (bilakaera demografikoa alderdi bat baino ez da), migrazio-" mugimenduen "errealitatea onartu behar dugu.

 

Azkenik, immigrazioak duen "fama txarra", neurri batean behintzat, immigrazioa, hemen eta orain, oso gaizki kudeatzen delako da. Migrazio-politika konbentzionalen oinarrizko "arauetako" bat da lan-merkatu nazionala babestu behar dela, enplegua lortzeko lehentasuna eman behar baitzaie jada bizileku- eta lan-baimena duten pertsona nazionalei, komunitarioei edo erkidegoz kanpokoei. Lehentasun horren ondorioz, egiaztatu behar da atzerritar bati lan-baimena ematea bateragarria den "enpleguaren egoera nazionalarekin". Hala ere, zerbaitek lan-merkatua erabat desitxuratzen badu, atzerritarrak Atzerritarren Legeak behartuta dauden egoera "erregularraren" eta "irregularraren" arteko alde gaiztoa da. Gainera, "Enplegu-zentrismoaren" mitoa hautsi behar dugu, lan merkantilizatua baita gizartea eraikitzen laguntzeko modu bakarra. BBB batek falazia bikoitz hori zuzentzen lagunduko luke, hasieratik inklusioa eta parte-hartzea azpimarratuz, eta ez kontrola eta kriminalizazioa.

Ondorioz, BBB egungo migrazio-erregimenera egokitzen saiatu beharrean, horren berezko ondorioak migrazio-eremura eraman beharko genituzke. Hau da, ezin ditugu migrazio-politikak BBB bat ezartzearekin "zerikusirik ez" edo "axolagabeak" balira bezala tratatu. Ezinezkoa da RBI bat "enplegua-kritikoa" eta migrazio-politika "enplegu-zentrokideak" uztartzea kontraesan larrietan sartu gabe.

RBI aukera paregabea da migrazio-sistema zentzugabe eta ankerrari bira kopernikarra emateko. Dena den, BBB batek eragin eraldatzaile hori izan dezan, ezin du "transakziorik" egin egungo migrazio-politikekin; aitzitik, izaera unibertsalari eutsi behar dio, nazionalitate-desberdintasunetatik harago.

Oharrak:

Guy Standing, Un derecho para todos y para siempre, Pasado & Presente, Bartzelona, 2018, 14 – 15 or.

Ibidem, 104. or.

Stijn Callens-en iritzi-artikulua ( EAEn BGOEren aldeko HEL baten Gipuzkoako Batzarreko kidea )

Baldintzarik gabeko oinarrizko errentak ere sindikatuen aldarrikapena izan beharko luke

Iritzi artikulu honetan, Angel Abaldek (Argilan-Esk kidea) oinarrizko errentari buruz hausnartu du sindikatuen aldarrikapenerako tresna gisa. Irakurri

Itziar Guerendain eta Ignacio Funes EAEko LHE baten sustatzaileaz elkarrizketatuko dituzte Cadena ser Vitorian

Itziar Guerendain eta Ignacio Funes elkarrizketatuko dituzte Hoy por hoy Vitoria saioan (SER Katean), Euskadin Baldintzarik Gabeko Oinarrizko Errenta lortzeko Irakurri

EAEn Oinarrizko Errentaren aldeko LHE martxan jartzeko proposamena onartu da

Baldintzarik gabeko Oinarrizko Errentaren aldeko herri ekimen legegileak aurrerapauso bat eman du. Martxoaren 2an, asteartean, Eusko Legebiltzarreko Mahaiak otsailaren 18an Irakurri

HalaBedi Irratian elkarrizketa Maitane Arnoso BGOEren LHEn sustatzailearekin

Hitzaldia emango du HalaBedi Irratian Maitane Arnoso Martínez jaunak, Euskadiko Baldintzarik Gabeko Oinarrizko Errentarako Herri Ekimen Legegilearen Batzorde Sustatzaileko kideak. Irakurri
  • 1
  • 2
  • 3