CCOO, LAB, ELA eta ESK-k osatutako enpresa-batzordeak Gipuzkoako anbulantzien jarrera autoritarioak salatzen ditugu Arabako larrialdietako garraio sanitarioaren sarean.

« Enpresak  18 eskakizun  pilatu ditu  Arabako lan-ikuskaritzan »

 

Kooperatibak Araban daraman urte eta erdian, larrialdi-kontratu baten ondoren, Arabako lan-ikuskaritzako 18 errekerimendu pilatu ditu, hitzarmena ez betetzeagatik, arrisku psikosozialen arloko ez-betetzeengatik, segurtasun- eta osasun-arloko ez-betetzeengatik, lan-harremanen arloko ez-betetzeengatik eta langileen gizarte-segurantzako alta- eta bajengatik.

2025eko abenduan modu kolektiboan aldatu nuen langileek oporrak historikoki egin izan duten bezala askatasunez aukeratzeko duten eskubidea, eta alde bakarretik debekatu egin nuen oporrak abenduaren 15etik urtarrilaren 15era aukeratzea. Langile askok data horiek baliatzen dituzte familia-kontziliaziorako, eta 2026ko martxoan Gasteizko lan-arloko 3. zenbakiko epaitegiaren aginduz hartutako erabakia itzuli behar izan zuten, batzorde honek aurkeztutako demanda baiesten baitut.

Langileen legezko ordezkaritzak ere hainbat demanda kolektibo erregistratu ditu Gasteizko lan-arloko epaitegian. Izan ere, kooperatibak uko egiten dio langile guztiei urteko egutegia emateari, ukatu eta mugatu egiten ditu senideak sartzeko baimenak, hitzarmen kolektiboa eta familien legea bete gabe; langileen arteko txanda-aldaketak ukatzen ditu, langileen oinarrizko eskubideak eta lana eta familia uztartzea mugatzen dituzten neurriak, eta hori deigarria da kooperatiba berdintasun-plana erabat negoziatzen ari denean. Ordezkaritza horiek, gure ustez, aurpegia garbitzea eta kooperatibarentzat izapide hutsa da, funtsean langileen arteko berdintasuna edo haien familia-kontziliazioa alde batera utzi gabe.

Erabaki judizial baten ondorioz, kooperatibak bidegabe kaleratu zituen bi langile berriro onartu dira, zerbitzua ematen 15 egun besterik ez zeramatzanean.

Bost langileri kargu hartu diete eta langileen ordezkari bati falta oso larri batengatik zigorra proposatu diote.

Lan-egutegiak etengabe aldatzen dira edo plantillaren % 25ari ez zaio urteko egutegia ematen.

Pazienteek edo senitartekoek langileei ahoz eta/edo fisikoki eraso diete 2025ean, kooperatibak erantzun edo neurririk eman gabe.

Langileak derrigortu egiten dira ezinbesteko arrazoiengatik edo premiazko senideren baten gaixotasunagatik lanpostua utzi behar denean, eta txandaren zain egotera behartzen dira, ordu bat edo bi beharko baitira horretarako.

Erreserbako anbulantziek ez dute gutxieneko ekipamendurik, lehiaketaren pleguen arabera, edo ez dute osasun-materialaren mantentze-lanik egin, eta, batzuetan, ez dute ez garbiketarik ez desinfekziorik.

Anbulantzia titularrek ez dute mantentze-planik, oxigenozko hodiek O2 galtzen dute, bridekin lotutako lekualdaketa-aulkiak, motorreko akats elektronikoak...

Material sanitarioaren eskaerak osatu gabe iristen dira, erreserbako anbulantziek ez dituzte kontratuaren agiriak betetzen, anbulantziek akats elektroniko dezente dituzte, baita ohatilekin eta bankadekin izandako kolpeak eta arazoak ere, eta, ondorioz, herritarrentzako arreta eskasa izan da eta lan-ikuskaritza behar izan da.

Langileen ordezkarien eta kooperatibaren arteko negoziazioak deusezak dira, kooperatibak ezartzen dituen jarrerak mugiezinak dira, alde sozialak aukera eta proposamen asko egin arren.
Berdintasun-plana joan den otsailean iraungi zen, baina oraindik ez da berritu.

Edoskitze egoeran dauden emakume langileek edoskitze naturalerako eskubidea mugatuta ikusten dute, OMEk lehen bi urteetan haurtxoarentzako onurari buruz emandako gomendioak gorabehera, kooperatibak 9 hilabetez bakarrik uzten du lanpostutik alde egiten, eta denbora hori gizarte segurantzaren prestazioarekin konpentsatuta dago, langileen ongizateak eta familia kontziliazioak inplikaziorik ez dutela frogatuta.

Orain arte, Eusko Jaurlaritzak ez du horri buruzko adierazpenik egin, eta ez dakigu urte eta erdi honetan ere ez ote duen kontrolen bat egin Gipuzkoako anbulantzien eta Eusko Jaurlaritzaren arteko kontratuaren pleguak betetzen diren egiaztatzeko (17 milioi euro, gehienez ere 14 hilabete iraun behar zuen kontratu batengatik), nahiz eta batzorde honek joan den urtarrilean eskatu zuen bilera bat Eleder Ríos larrialdietako arduradunarekin, horrek oraindik ez dio proposamenari erantzun.

Azken 10 urteetan, 3 enpresa igaro dira Arabako probintziatik, eta guztiek zorrak utzi dituzte langileekin. Guztira, hainbat zehapen eta ez-betetze jaso dituzte lan-ikuskaritzan, aurkako epaietan, langileen eskubideak urratuz, eta guztia Eusko Jaurlaritzaren oniritziarekin. Izan ere, horrek, enpresa pirata horiekiko herritarren babesgabetasuna ahalbidetzeaz gain, La Pau anbulantzia-hartzekodunen konkurtsoaren atarian, haren kaudimena defendatzen zuen.

Arabako LGSS enpresa-batzordea